תרגום לערבית الترجمة للعربية

אזרחים למען הסביבה... ולמען האדם. ראיון עם מנהלות הארגון

مواطنون من أجل البيئة.. ومن أجل الإنسان

נושא

"אנחנו לא מתיימרים לפתור את הסכסוך הישראלי פלסטיני,  אבל אנחנו מבינים שאם אנחנו חיים במקום אחד אז האחריות היא על שני הצדדים. גם לבעיות וגם לפתרונן."

 

ראיון עם האנשים שמובילים את "אזרחים למען הסביבה"

המנהלות השותפות ליאורה אמיתי וג'מילה הרדל ואכים, מספרות על הארגון, שצמח ממש פה בהרי הגליל.

"אזרחים למען הסביבה" היא ארגון סביבתי חברתי שנוסד בשנת 1990 ע"י תושבים יהודים וערבים מאזור הגליל, במטרה לפעול יחד לשמירה על הסביבה ועל משאבי הטבע. מדובר באחד הארגונים הסביבתיים הוותיקים במדינה, אשר הטביע את חותמו באופן בולט על הפעילות הסביבתית במדינה.

הפעילים המרכזיים בעמותה הם תושבים מאזור מערב הגליל, כרמיאל, יהודים וערבים. יש גם לא מעט פעילים מאזור המרכז, וחיפה. לאורך השנים מדובר במאות אולם בכל שנה יש פעולה אקטיבית של כמה עשרות מהם.

 

ספרו לנו על הארגון, איך הוא קם ומה אתם עושים?

הארגון הוקם ע"י קבוצה של אנשים שאכפת להם מהמקום שהם חיים בו, וממה שישאירו לדורות הבאים. עד היום הארגון ממשיך להיות מנוהל בשותפות יהודית ערבית, פועל לא רק בצפון, וחברים בו אנשים מכל התחומים, מכל הארץ.

אנחנו עושים פעילות ציבורית והסברתית בערבית ובעברית , אוספים נתונים מהשטח באמצעות סקרים, מיפוי וסיורים ומפרסמים דו"חות. פעילות מול הרשויות המקומיות ומשרדי הממשלה, פעילות תקשורתית שתפעיל לחץ על הרשויות , מקדמים חוקים, הליכים משפטיים ותכנוניים,  מטפלים בתלונות  של תושבים מלווים ועדי פעולה מקומיים במאבקים סביבתיים ושותפים בקואליציות ארציות ושיתופי פעולה עם ארגונים אחרים.

כתבה לדוגמה, בעקבות דו"ח של אזרחים למען הסביבה:

סיכום כל התגובות לדו"ח שקט תעשייתי - זיהום ממפעלים בתפן

ملخص ردود الفعل حول تقرير "هدوء مصطنع- التلوث المنبعث من مصانع تيفن"

 

אז איך פועלת השותפות היהודית - ערבית בארגון?

ההתארגנות כיהודים וערבים היתה הדבר הכי טבעי, חיים פה יהודים וערבים והרעיון של פעילות משותפת לא היתה שאלה, היא היתה הדבר המובן מאליו. כמו שני שכנים שסובלים מבעיה שמטרידה את שניהם. אנחנו לא מתיימרים לפתור את הסכסוך הישראלי פלסטיני,  אבל אנחנו מבינים שאם אנחנו חיים במקום אחד אז האחריות היא על שני הצדדים. גם לבעיות וגם לפתרונן. מדובר בדרך פעולה, אבל הדרך הזאת משפיעה יותר עמוק, והרבה פעמים ממיסה את הגדרות שיש בין הצדדים. כשיהודים וערבים עומדים אחד ליד השני במאבק משותף נגד מפעל מזהם,  נגד זיהום נחל, או נגד גזילת חוף ציבורי לידי בעלי הון- באופן טבעי הם מבינים שהאינטרס משותף.

אז אם זה כך, זה מודל לשיתוף פעולה טוב, לא? או שיש גם בעיות?

זה תמיד מורכב. חלק גדול מהבעיות הסביבתיות המקומיות נוצרו בשל טיפול כושל של הרשויות המקומיות הערביות למשל, והתושבים היהודים השכנים מאשימים את הישוב השכן שהוא פוגע בהם. הם לא זוכרים שמחדל של הרשויות המקומיות הוא תולדה של אפליה וחלוקת משאבים לא שוויונית בין הרשויות במדינה. הם גם שוכחים שהמדינה בעצמה פגעה קשות, ועדיין פוגעת בסביבה, בין היתר על ידי כך שהיא פעלה כדי להאיץ את הפיתוח, את האכלוס ואת הקמת הבניינים ואזורי התעשייה, משיקולים שלא לקחו בחשבון את השפעת המהלכים האלה על מצב הסביבה, הבריאות, רווחת החיים, ובוודאי שלא על יחסי השכנות, בעתיד.

 

מה הם האתגרים העיקריים?

חוסר מודעות, גם בקרב התושבים אבל גם אצל הרשויות ומשרדי הממשלה. בחברה הערבית בעיית חוסר המודעות היא יותר מורכבת, כי מעורבים בה גם תחושות קשות של אפליה, חוסר שוויון וצדק- שמוביליות לחוסר אמון בממסד וחשדנות כלפי של מי שרוצה לעשות שינוי. עד השנים האחרונות התפיסה היתה שארגוני סביבה באו כדי להגן על הטבע והעצים לטובת המדינה. אבל תפיסה זו הולכת ומשתנה. הציבור היום מתחיל להבין שהבעיות הסביבתיות הן חלק בלתי נפרד מהבעיות החברתיות והפוליטיות. לצערנו, רוב הרשויות הערביות עדיין תקועות במקום יותר רחוק, והן לא מתאימות את עצמן לצרכי תושביהן בעידן שלנו.

 

העבודה מול רשויות מקומיות - לעיתים יש הצלחות ולעיתים פחות. יש המון רשויות מקומיות שאנחנו מנסים לפעול מולן, אולם מטבע הדברים, מכיוון שאנחנו מעטים מול רבים אין עבודה משותפת ממש למעט מקריים בודדים מסויימים. מול משרדי הממשלה, לעיתים מתפתחות גם אי הסכמות ומאבקים ממש, אולם לאורך השנים למדנו להכיר את האנשים ולייצר סוגים מגוונים של שיתופי פעולה.

 

מי עומד מאחורי העשייה שלכם, ומי מממן את הפעילות?

תרומות, בעיקר מחו"ל לצערנו, אבל גם מהארץ. אנחנו מנסים להרחיב את מעגל התומכים המקומיים שלנו כל הזמן, כי זאת הדרך הנכונה לדעתנו.  הארגון שלנו פועל בשם התושבים, ולמענם אבל רוב האנשים עוד לא הפנימו שתושבים, בכל מקום בעולם, חייבים לפעול כדי שהמצב ישתפר.  אם כל אחד מאיתנו ייקח על עצמו חלק מהאחריות, אפילו קטן ביותר, במקום לחכות שהמדינה תעשה, אז המצב בטוח ישתפר. זה יכול להיות התנדבות, תרומה, עזרה או כל דבר אחר.

לפי הנתונים היום יותר בני אדם מתים מידי שנה מאוויר מזוהם מאשר מתאונות דרכים, למשל. אמנם תוחלת החיים שלנו עולה אבל היא נפגעת קשות בגלל שאנחנו והדורות הקודמים לנו לא השכלנו לשמור על הסביבה שלנו. חובתנו כבני אדם, לשמור על מה שנותר, לעצמנו ולדורות הבאים.

 

מי השותפים העיקריים שלכן?

ארגונים כמו הקואליציה לבריאות הציבור ומגמה ירוקה, נציגים ברשויות - במשרדי הממשלה וברשויות המקומיות, הם שותפים לנושאים מסויימים.

ולסיכום, האם  אתן מרגישות שהצלחתן לשנות משהו?

הצלחנו לקדם מודעות ציבורית לסוגיות סביבתיות, לתמוך בעשרות קבוצות של אזרחים, לעודד מנהיגוּת בקרב קהילות, להשפיע על התנהלותם הסביבתית של מפעלים רבים, רשויות מקומיות ומשרדי ממשלה. הצלחנו גם לקדם חוקים ואת יישומם. אבל עדיין הדרך מאד ארוכה בפנינו, לפני שנוכל ליהנות מהפירות בצורה של סביבה מיטיבה ומקיימת. ככל שהעולם נעשה יותר מתועש - המצב הסביבתי ממשיך להחמיר והבעיות אף פעם לא נגמרות. אנחנו לא נגד התעשייה והייצור, להיפך. יש להם מקום חשוב בחיינו, אבל אנחנו רוצים שהתעשיות האלה יעבדו בצורה מקיימת, ופחות מזיקה לסביבה ולאדם.

אות תיקון עולם לעמותת אזרחים למען הסביבה

אנחנו רוצים גם שהחיים שלנו יהיו פחות מתועשים, שנצרך פחות מוצרים בכלל ומזון מתועש בפרט, שהצריכה תהיה בעיקר של מוצרים מקומיים שגם מחזקים את הקשרים בינינו וגם כמובן את הכלכלה המקומית. לא לחזור למערות, אלא לאמץ דרך חיים יותר טבעית, פחות צרכנית, יותר מחוברת לטבע ולאדם אבל עדיין בצורה שמתאימה לתקופה שבה אנחנו חיים.

לאתר של אזרחים למען הסביבה

 

עוד כתבות על אזרחים למען הסביבה:

جمعية بيئية ووسائل الاعلام القطرية

המפעלים בתפן חורגים מתקני הסביבה, האם ידי המועצה כבולות?
المصانع في تيفن لا تستوفي الشروط اليئية

מדוע הרשויות מסתירות מידע סביבתי?

צוות העמותה בסיור במפעלי הזיקוק בחיפה, 2013

"نحن لا نحاول حل النزاع الاسرائيلي الفلسطيني، لكن نحن نفهم اننا اذا كنا نعيش في مكان واحد فالمسؤولية تقع على الطرفين. مسؤولية المشاكل والحل"

(ترجمة: روزين عودة)
 

مقابلة مع الاشخاص الذين يقودون "مواطنين من أجل البيئة"

المديرتان الشريكتان ليئورا أميتاي وجميلة هردل واكيم، تتحدثان عن الجمعية، والتي فعلًا نمت هنا في جبال الجليل.

"مواطنون من أجل البيئة" هي جمعية بيئية اجتماعية تأسست عام 1990، بمبادرة مواطنين عرباً ويهودا من منطقة الجليل، بهدف العمل سوية للحفاظ على البيئة وعلى الموارد الطبيعية. نتحدث عن إحدى الجمعيات البيئية ذات الباع الطويل في البلاد، والتي تركت بصمة بارزة على النشاطات البيئية في البلاد. الناشطون المركزيون في الجمعية هم مواطنون من منطقة الجليل الغربي، كرمئيل، عرب ويهود. هناك أيضاً ناشطين ليسوا قلة من منطقة المركز وحيفا، على مدى السنوات نتحدث على المئات، لكن سنوياً هناك فعالية نشطة يشارك فيها العشرات منهم.

حدثونا عن الجمعية، كيف أنشات وماذا تفعلون؟
تأسست الجمعية على يد مجموعة أشخاص يهتمون بالمكان الذين يعيشون فيه، وماذا سيورثون للأجيال القادمة. حتى اليوم الجمعية مستمرة بإدارتها بالشراكة بين العرب واليهود، لا تعمل في الشمال فقط، وأعضاؤها ناشطون من كل المجالات ومن كل البلاد.
نقوم بفعاليات جماهيرية وتوضيحية باللغة العربية والعبرية، نجمع معطيات من الميدان بواسطة الاستطلاعات، رسم خرائط وتخطيط جولات، ونشر تقارير. نشاطات أمام السلطات المحلية والمكاتب الحكومية، نشاطات إعلامية لتشكل ضغطاً على السلطات، نطو القوانين، الاجراءات القانونية والبرمجيات، نعالج شكاوى المواطنين، نرافق اللجان الناشطة محليًا بنضالهم البيئي، شركاء بالتحالفات الوطنية القطرية وشركاء فعالين مع جمعيات أخرى.

كيف تتم النشاطات المشتركة اليهودية – العربية في الجمعية؟

التنظيم كعرب ويهود كان شيئا طبيعياً، نعيش هنا يهوداً وعربا، والفكرة للنشاطات المشتركة لم تكن السؤال، انما هذا الشيء مفهوم ضمنًا. مثل جارين يعانيان من مشكلة تلاحق كليهما. نحن لا نطالب بحل الصراع الفلسطيني الإسرائيلي، لكننا نفهم أننا إذا عشنا بمكان واحد فالمسؤولية تقع على كلا الطرفين. ايضًا فيما يتعلق بالمشاكل والحلول. نتحدث عن مسار عمل، لكن هذا المسار له تأثير أكثر عمقًا، وفي الكثير من المرات يذيب التعريفات الموجودة بين الطرفين. عندما يقف اليهود والعرب جنبًا إلى جنب في نضال مشترك ضد مصنع ملوث، ضد تلوث نهر، أو ضد سرقة شاطئ عام لصالح اصحاب الأموال فمن الطبيعي ان يفهموا أن المصلحة مشتركة.

إذا كان الأمر هكذا، فهو نموذج لشراكة جيدة، أليس كذلك؟ أم هناك مشاكل أيضًا؟

 هذا مركب. جزء كبير من المشاكل البيئية المحلية نتيجة لسوء معالجتها من قبل سلطات محلية عربية على سبيل المثال، والمواطنين اليهود في الجوار يلومون المنطقة المجاورة التي أصابتهم. هم لا يذكرون أن تقاعس السلطات المحلية هو نتيجة التمييز وعدم المساواة في توزيع الموارد بين السلطات في البلاد. هم ينسون أيضًا أن الدولة بنفسها أذت ولا زالت تؤذي البيئة، في جملة من الأمور عن طريق نشاطها في تسريع عملية تطوير، التشغيل وإقامة المباني وإنشاء المناطق الصناعية، من معايير أنهم لم يأخذوا بالحسبان تأثير التحركات هذه على الوضع البيئي، الصحي، جودة الحياة، وبالتأكيد ليس على علاقات الجوار، مستقبلاً.

ما هي التحديات الأساسية؟

نقص الوعي لدى المواطنين لكن أيضاً لدى السلطات والمكاتب الحكومية. في المجتمع العربي مشكلة نقص الوعي مركبة أكثر، لأنهم يدمجون بها أيضًا شعور بالتمييز الشديد، الافتقاد للمساواة والعدالة – الذي يؤدي لنقص بالثقة والشك تجاه من يريد التغيير. حتى السنوات الأخيرة، كان الإدراك أن المنظمات البيئية أتت لحماية الطبيعة والأشجار من أجل الدولة. لكن الفكرة هذه تغيرت. الجمهور اليوم بدأ يفهم أن المشاكل البيئية هي جزء لا يتجزأ من المشاكل الاجتماعية والسياسية. لأسفنا الشديد، غالبية السلطات المحلية العربية لا زالت عالقة في مكان ابعد، وهي لا تلائم نفسها لاحتياجات المواطنين في عصرنا.
العمل أمام السلطات المحلية –أحيانًا هناك نجاحات وأحيانا أخرى أقل. هناك الكثير من السلطات المحلية التي نسعى للعمل معها، لكن بطبيعة الأمر، من ناحية أننا قلة أمام الكثيرين، فلا يوجد عمل مشترك، فقط بعض المرات المعينة أمام المكاتب الحكومية، وأحياناً يتطور هناك عدم رضا أو موافقة ونضالات جديّة، لكن على مدار السنوات تعلمنا أن نتعرف إلى الأشخاص وخلق أنواع مختلفة من العمل المشترك.

من يقف وراء عملكم، ومن يمول نشاطاتكم؟

تبرعات، بالأساس من خارج البلاد للأسف، لكن يوجد من البلاد. نحن نحاول كل الوقت توسيع دائرة الداعمين المحليين، لأن هذه هي الطريقة الصحيحة حسب رأينا. جمعيتنا تنشط باسم المواطنين ولأجلهم لكن غالبية الأشخاص لم يستوعبوا بعد أن المواطنين من كل أنحاء العالم ملزمون بالعمل ليتطور الوضع. إذا كان كل واحد منّا يأخذ على عاتقه جزء من المسؤولية، حتى لو كان صغيرًا جداً، بدلاً من أن ينتظر الدولة أن تفعل، لكان الوضع حقاً سيتطور ويتحسن. ومن الممكن أن يكون هذا تطوعاً، تبرعاً، مساعدة أو أي شيء آخر.

وفقًا للمعطيات اليوم، هناك الكثير من الناس يموتون سنوياً من الهواء الملوث أكثر من حوادث الطرق،على سبيل المثال. على الرغم من أن متوسط العمر لدينا يرتفع لكنه يصاب بقسوة بسبب أننا والأجيال القادمة لم نفكر بالحفاظ على بيئتنا. مسؤوليتنا كبشر، أن نحافظ على تبقى، لأنفسنا وللأجيال القادمة.

من هم شركاؤكم الأساسيون؟

منظمات مثل التحالف من اجل صحة الجمهور، والتوجه الأخضر، ممثلون عن السلطات – في مكاتب الحكومة والسلطات المحلية، هم شركاء في مواضيع معينة.

وللتلخيص، هل تشعرن بأنكن نجحتن باحداث تغيير ما؟

نجحنا في تطوير الوعي الجماهيري للقضايا البيئية، دعم عشرات المجموعات من المواطنين، تشجيع القيادة الجماهيرية، التأثير على الإدارة البيئية لمصانع كثيرة، سلطات محلية ومكاتب حكومية. نجحنا باقتراح القوانين وتطبيقها. لكن الطريق أمامنا ما زالت طويلة جداً، قبل أن نتمكن من التمتع من نتائج على صورة بيئة مفيدة ومستدامة. كلما اصبح العالم أكثر صناعية – الوضع البيئي يستمر بالتفاقم، والمشاكل لا تنتهي أبدًا. نحن لسنا ضد الصناعة والإنتاج، بل على العكس. لهم مكان مهم في حياتنا، لكن نحن نريد من الصناعات هذه أن تعمل بصورة مستديمة، وأقل ضررًا للبيئة وللإنسان.

مقولة تصحيح العالم لجمعية "مواطنين من أجل البيئة"

نحن نريد ايضًا أن تكون حياتنا أقل تصنيعًا، لأننا نحتاج منتجات أقل وغذاء مصنع، ان يكون الاستهلاك للمنتجات المحلية التي تعزز الروابط بيننا وأيضاً بلا شك التي تعزز الاقتصاد المحلي. لا للعودة للكهوف، بل لأن نبني طريق حياة طبيعي أكثر، أقل استهلاكاً، أكثر ارتباطًا مع الطبيعة والانسان لكن بصورة تلائم الفترة التي نعيش فيها.

 

צוות העמותה בסיור במפעלי הזיקוק בחיפה, 2013
תיוג

תגובות

כל הכבוד

תודה על רוחב היריעה
ובעיקר על העשיה הרבה
בהצלחה

פרסום תגובה חדשה

ערך מאפיין זה ישאר פרטי ולא יוצג באופן ציבורי.
CAPTCHA
בדיקה זו מיועדת לוודא שהינך חי ונושם ואינך מחשב המפיץ ספאם

 

 

* indicates required