תרגום לערבית الترجمة للعربية
דוגרינט בשטח دوغري بالميدان

דוגרינט - אתר חברתי של תושבי הגליל. בבלוג נגשר בין כל החלקים שמרכיבים את דוגרינט: הסיורים והארועים בשטח, מאחורי הקלעים במערכת האתר, מהנעשה בקהילת הכותבים והפעילים של דוגרינט, וקשר עם ארגונים שותפים. 

נשמח כמובן לקבל שאלות, הערות והצעות, בברכה, מערכת האתר

כל הבלוגים كل المدونات

מספיק לשפוך כסף על האבנים של עכו. יש פה אנשים!

كفى لصرف المال على الحجارة.. هناك بشر في عكا!

ישובים

סיירנו בעכו העתיקה בעקבות פיתוח תיירות אחרת - מיזמים בבעלות התושבים ובנכסים שבבעלותם. השינוי מתרחש לאט, העיר נקיה ומזמינה ובעיקר מבטיחה עתיד לתושביה, בואו ותראו בעצמכם!
 

עכו העתיקה מאד מושכת ונחשבת, וגם מאד מוזנחת ויש לה את התדמית הכפולה הזאת. יופי ולכלוך. עבר מפואר והזנחה. משיכה ופחד. אבל הדברים הולכים להשתנות, ואיך להמשיך את הסיפור הזה של עכו העתיקה, בלי לשפוך עליכם עוד קלישאות?

כי בשנים האחרונות קורה בעכו משהו מרתק וייחודי ומעורר תקוה, אפילו קצת חתרני. עכו משנה פניה לאט לאט, והופכת למשהו שעד עכשיו אפשר היה רק לחלום עליו – עיר עתיקה עם מקומות בילוי, אכילה ולינה קטנים ואותנטיים. נקיה, מעוצבת אבל מאד אמיתית והכל נעשה בשיתוף הציבור, בהתאמה לצרכי הקהילה.

איך קורה החלום הזה מתחת לאף שלנו, ומי אחראי לכל הדבר הזה?
משום כך יצאנו במסגרת סיורים בגליל עם דוגרינט,  ביום שישי 3.1.1.4 לשמוע ולראות ממקור ראשון וללמוד איך אפשר לעשות שינוי אמיתי.

עכו הוזנחה במהלך הרבה שנים וזה המזל שלה, שהיא נשארה אותנטית. כך אומרת אלה יונגמן, אדריכלית ומנהלת הפרוייקט מטעם עיריית עכו.

אלה תושבת אבירים, שעברה לגליל מירושלים. כבת לאב יליד פולין ולאמא ילידת סוריה, חייתה את הרב-תרבותיות וגם את הזלזול ותחושת העליונות מצד יוצאי אירופה כלפי התרבות המזרחית.

כמומחית למלאכות מסורתיות, הקימה וליוותה מטעם משרד התיירות מרכזי מלאכות מסורתיות של נשים בכפרים הערביים בגליל, שהוקמו בהנהגה ובשיתוף של הקהילה המקומית. בפרוייקטים האלה משתקפת תפיסת העולם לפיה תיירות היא כלי ליצור שינוי תודעתי ולהוביל שינוי בקהילה. התיירות מאפשרת לאנשים להתפתח בהתאם לזהות שלהם ובאופן שמתאים להם. לדברי אלה, זה גם מה שמעניין את התיירים וכך נוצר המצב בו כולם מרוויחים.

למעוניינים להרחיב בנושא, המרכזים שהוקמו הם בבעינה נג'ידאת, בחורפיש ובעראבה.
בכפר מנדא  קיים מרכז לקליעת סלים שהוקם על-ידי סינדיאנת הגליל.
(לחצו על כל קישור לכתבות ותמונות).

ובינתיים בעכו...

עיר של מהגרים ופליטים. בשנת 1948 העיר פונתה כמעט לגמרי מתושביה, ומאז התמלאה באוכלוסייה מגוונת של פליטים מכפרי הגליל מ-48 ומהגרים. לפרקים חיו יהודים לצד ערבים בעיר העתיקה והתקיים מפגש, אולם במשך השנים העיר התפתחה ואז עברו ההודים לשיכונים ונוצר ריחוק. כדי שיהיה דו קיום צריך חיכוך יומיומי, אומרת אלה יונגמן.

בשנות ההזנחה הרבות הפכה עכו לכשלון כלכלי ולנטל על הרשויות, מכיוון שהנכסים בה לא מניבים מיסים. גם כיום רוב הבתים בעיר העתיקה עדיין נטושים. עסקים סגורים. צעירי העיר במגמת מעבר לחיפה, כי אינם רואים בעיר אפשרויות לעתיד. לכן המטרה היתה ליצור שינוי אמיתי, שבו לא רק העירייה תרוויח מהפיתוח, אלא גם התושבים ירוויחו עתיד.

בשנת 2009 קמה החברה הכלכלית עכו, בראשותו של מנכ"ל החברה עו"ד בן מיוסט, תושב עכו. עד אז החזיקה המדינה בנכסים של עכו והאינטרסים היו מרוחקים מטובת התושבים, וממילא לא התקדם פיתוח כלכלי וחברתי בעכו. לפי הזמנתו של בן מיוסט נכנסה אלה יונגמן לנהל את פרוייקט פיתוח התיירות בעכו העתיקה, "תוך שימת דגש לדרישות חברתיות וכלכליות של העיר" – משפט הלקוח מחזון החברה הכלכלית של עכו. ובאמת, חברה וכלכלה משולבים כאן בצורה שאפשר ללמוד ממנה רבות, לתשומת לבכם מנהיגי הרשויות המקומיות השכנות!

המשימה הראשונה היתה לרכוש מחדש את אמון התושבים הערבים בעיר העתיקה, שרגילים כאמור להזנחה. בתחילה האמינו שהעירייה רוצה לקנות מהם את נכסיהם ולהפטר מנוכחותם בעיר. הרבה מהנכסים בעיר הם נכסי נפקדים בבעלות המדינה, ובזכות חוק הדיור הציבורי רשאים התושבים הותיקים לרכוש את דירותיהם ולהפוך לבעלי הנכס. התהליך כרוך בהשקעה כספית קטנה (יחסית לשווי הנכס) ובקשיים ביורוקרטיים רבים, אך בעיקר נדרש כאן שינוי תודעתי – לא עוד חיים של פליטות אלא בעלות על נכסים, הצמחת שורשים ומלחמה על איכות החיים בסביבת המגורים.

כבעלי הנכס רשאים התושבים לפתח מיזמי תיירות בנכסיהם, ולכך מכוונת העירייה: פרוייקט פיתוח התיירות בעיר העתיקה ממוקד במיזמים בקרב התושבים ובנכסיהם. וכפי שמסבירה אלה יונגמן, חשוב לעירייה שמיליוני תיירים בשנה שמגיעים לעיר יפגשו את התושבים.

אנו סיירנו בהדרכת אלה יונגמן בעיר העתיקה, וראינו מיזמים בשלבים שונים של הקמה: חמאם תורכי אמיתי, בית קפה צמוד למגדלור, צימרים. לפעמים רואים חלונות סגורים בקומה השנייה של בניין, ולפעמים מגרש ריק וצריך להאמין לאלה כשהיא אומרת "בעוד שנה וחצי יהיה כאן מלון".

החברה הכלכלית דאגה לשינוי פני העיר העתיקה, בנקיון ובשיפוץ. תחושת הבטחון השתפרה כשאנשים קנו בית, פתחו מיזם, והם נלחמים על איכות חייהם בעיר הזו. כל מרחב מתחיל לשנות את אופיו, זה השינוי התודעתי שכבר התחיל לקרות לאט.

בית התיירנים, המשמש כמשרד ההזמנות וההכשרות הוא התשתית לשיווק וניהול העסקים. העירייה מפתחת מסלולים ומוצרים תיירותיים יחודיים לעיר עכו, האחריות לפיתוח המיזמים היא לא על התושבים בלבד אלא על העירייה לספק תשתית, והתושבים יצטרפו. צריך גם לעזור במימון, למצוא קרנות שיתנו הלוואה בתנאים מתאימים, לעתים אפילו ליזם שאין לו חשבון בנק.

סיפור מאלף לדוגמה: ניזאר חורי, שבבעלותו בית מול הים והחומות, יזם הקמת 4 צימרים. הפרוייקט חסר מימון, ולא חסר רצון, אולי חסר רק את האמונה שזה יכול לקרות. דרך קשריה של אלה יונגמן, הסתבר שהרשות לשימור מביאה סטודנטים איטלקים שלומדים את מקצועות השימור, והם זקוקים למגורים במהלך שהותם בעיר. לסטודנטים הובטח מקום בצימרים, עוד לפני שהם בעצם הוקמו, ובלוח זמנים כמעט בלתי אפשרי נסגרה העסקה הראשונה, שהיתה בעצם התשתית להקמת הצימרים.

עדיין חסרים בעיר מקומות לינה, ולראייה האכסנייה החדשה שקמה היא בתפוסה מלאה. חסרים מקומות לאכול, וחסרים מקומות לאוכל כשר – ידוע שקבוצות גדולות לרוב נזקקות לארוח כשר. זו גם דוגמה לחוסר האמון של התושבים, שרואים בנושא הכשרות כפיה ולא הזדמנות עסקית.

בביקורנו בחאן אל עומדאן. התוודענו לעוד סוגיה סבוכה. האתר מצוי בלבו של סכסוך וכרגע הוא סגור למבקרים. רק דוכן המיץ בכניסה מאפשר לנו להכנס ולהציץ במקום, שעומד מעל 200 שנה וכבר ארח מבקרים רבים, והיום שיירות התיירים מורשות רק להציץ ולחלום.

ביציאה מהחאן פגשנו באופן ספונטני את אליף סבאג, מנהל ארגון קהילתי לתושבים  - פרוייקט ג'יראן, הפועל למנוע את גירוש התושבים מבתיהם בתירוץ של פיתוח האזור. ידוע שבימים אלה מתקיים מכרז לפיתוח החאן וסביבתו, והתושבים נלחמים להשאר בבתיהם ולהיות חלק מהפיתוח ולא רק גורם מפריע שיש להזיזו. לדבריו, שימור פיזי ללא רווחת התושבים  - זה לטובת היזמים בלבד.

זה מתחבר לדבריה של אלה יונגמן על כך שאין מה לשפוך עוד כסף על האבנים של עכו, צריך לזכור שיש פה אנשים. דברים אלה מהדהדים בעודנו עולים ויורדים במדרגות החומה, משקיפים אל הים ומנסים לדמיין עכו אחרת, פתוחה ומזמינה, בטוחה ונקיה, שכונה עתיקה ושלוה שיש לה כל כך הרבה מה להציע.

לסיום היום אכלנו ארוחה תוניסאית אותנטית, בבישולן של שתי אחיות תושבות העיר הנמצאות בתהליך הקמת קייטרינג תוניסאי כשר וטעים. עוד מיזם מקומי, נשי, מרשים וכמובן טעים!

תודה לאלה על היום המיוחד ולעיריית עכו שמשכילה לראות את האוצר האנושי והתרבותי שבידיה.

עוד כתבות בנושא

תיירות חדשה בעכו העתיקה - בבעלות התושבים הערבים - ראיון עם אלה יונגמן

עכו העתיקה - סיכוי לשינוי אמיתי - הרבה סרטוני וידאו על הפרוייקט. בבלוג של איתן וצלר במאי סרטי תעודה

עכו שלי - ג'ונתן נ. אלחורי גר בעכו העתיקה בכפר איילים.

סיכמה את הסיור: טלי איזנר

אלה יונגמן ואליף סבג במהלך הסיור. צילום: משה שליט

تجولنا في عكا القديمة للاطلاع على مبادرات تطوير السياحية التي تقام على يد السكان وبملكيتهم. التغيير بطيء والمدينة نظيفة ومشجعة وعلى وجه الخصوص تعد بمستقبل زاهر للسكان.. تعالوا وشاهدوا.

(ترجمة: سامية ناصر)

 

عكا القديمة هي مدينة عريقة وجذابة، وفي نفس الوقت مهملة جدا ولها هذان الوجهان. الجمال والقذارة. ماض زاهر واهمال، جاذبية وخوف. لكن الامور في طريقها للتغيير، وكيف يمكن ان نستكمل هذه الحكاية عن عكا القديمة دون ان نطرح عليكم المزيد من الكليشيهات؟

في الاونة الاخيرة شيئ رائع يحدث في عكا، رائع وفريد من نوعه، مثير للامل، وحتى انه يحمل القليل من السرية. عكا تغير وجهها رويدا رويدا، وتتحول الى مدينة كما تحلم بها- مدينة عتيقة مع اماكن للتنزه، اكل ونوم في اماكن صغيرة واصلية. نظيفة ومرتبة ولكن مع البقاء على شكلها الاصلي وكل تغيير يجري بمشاركة الناس، وبما يتناسب مع حاجات السكان.

كيف يتحقق هذا الحلم تحت ابصارنا، ومن المسؤول عما يحدث؟

لهذا السبب خرجنا في اطار برنامج رحلات في الجليل مع دوغري نت يوم الجمعة 3.1 للاستماع والرؤية من المصدر الاول ولنتعلم كيف من الممكن ان نصنع تغييرا حقيقيا.

طيلة سنوات طويلة تعرضت عكا للاهمال ولكن كان هذا حظها انها بقت اصلية. مثلما تقول ايلا يونغمان مهندسة ديكون ومسؤولة عن المشروع من  قبل بلدية عكا. ايلا هي من سكان  ابيريم، انتقلت للجليل من القدس. كابنة لوالد من بولندا وام سورية، عاشت هذا المزيج الثقافي والاستهتار ونظرة الاستعلاء من جانب مهاجري اوروبا لكل ما مثّل حضارة الشرقيين.

كخبيرة للمصنوعات التقليدية، اقامت ورافقت من قبل وزارة السياحة مراكز للاشغال التقليدية للنساء العربيات في القرى العربية في الجليل، والتي اقيمت بادارة وتعاون المجتمع المحلي. تعبر هذه المشاريع عن وجهة نظرة حسبها تعتبر السياحة أداة لخلق تغيير في اللاوعي من شأنه ان يقود لتغيير مجتمعي. تمكن السياحة الناس من التطور بما يلائم هويتهم وبما يناسبهم. حسب ايلا، وهذا ما يهم السياح وهكذا ينتج عم ذلك جالو تشير الى ان كل الاطراف مستفيدة.

على المعنيين لمعرفة المزيد من المعلومات، المراكز هي في البعينة نجيدات، حرفيش، عرابة وكفرمندا فيها يوجد مركز لصنع السلال والذي اقامته جمعية سنديانة الجليل.

وحاليا في عكا...

عكا هي مدينة يسكنها المهاجرين واللاجئين. عام 1948 اخليت تماما من سكانها، ومنذ ذلك لوقت غصت بسكان من هويات مختلفة، لاجئين من القرى العربية بعد ال48 ومهجرين. في فترات عديدة عاش اليهود الى جانب العرب في المدينة القديمة مما سمح بتواصل مباشر، ولكن مع مرور السنوات شهدت المدينة تطورا مما حدا باليهود من الانتقال الى الحارات الجديدة وحصل التباعد. حتى تكون الحياة المشتركة يجب الاحتكاك اليومي، كما تقول ايلا يونغمان.

طيلة سنوات الاهمال الطويلة تحولت عكا عنوانا لفشل اقتصادي ولعبء على السلطات لان من يأت للسكن بها  هي الشرائح  الضعيفة التي لا تحقق الضرائب  وحتى اليوم غالبية البيوت في عكا القديمة مهجورة. شباب المدينة في اتجاه تصاعدي للانتقال الى حيفا، لانهم لا يرون فرصا مستقبلية توفرها مدينتهم.

 لذلك كان الهدف خلق تغيير حقيقي يمنح البلدية فرصا للربح من خلال التطوير ومن جهة اخرى  يربح السكان منه ايضا.

عام 2009 اقيمت شركة عكا للتطوير الاقتصادي، برئاسة مدير عام الشركة المحامي بن ميوست، وهو من سكان عكا. حتى ذلك الوقت كانت املاك المدينة تحت سيطرة الدولة ومصالح السكان لم تأخذ بالحسبان بتاتا ومن البديهي ان اي تطور اقتصادي او اجتماعي لم يحصل في المدينة.

 حسب طلب بن ميوست استدعيت ايلا يونغمان لاداة مشروع التطوير السياحي لعكا القديمة : من خلال التأكيد على المتطلبات الاجتماعية والاقتصادية للمدينة: هذه الجملة مأخوذة من رؤية شركة  عكا للتطوير الاقتصادي  وبالفعل يتم دمج المجتمع والاقتصاد معا بطريقة ممكن ان نتعلم منها الكثير، وهذا موجه لمن يهمه الامر من قياديي السلطات المحلية المجاورة.

المهمة الاولى كانت كسب ثقة السكان العرب في عكا القديمة، والذين اعتادوا الاهمال. في البداية اعتقدوا ان البلدية تريد اقتناء املاكهم منهم  كمقدمة للتخلص منهم. الكثير من الاملاك في المدينة هم املاك غائبين تخضع لملكية الدولة وبفضل قانون الاسكان العام يستطيع السكان القدامى من شراء بيوتهم ويصبحون اصحاب العقار.  هذا الامر منوط باستثمار مالي صغير (نسبيا لسعر العقار) لكن ايضا يحيطه الكثيرمن الصعوبات البيروقراطية  ولكن بالاساس الامر يتطلب تغيير في الوعي –لا ان  يكون استمرار الحياة كلاجئين انما مالكي البيت، الاحساس بالانتماء والنضال من جل جودة الحياة قي البيئة  المحيطة.

كاصحاب للعقار مسموح للسكان اقامة مبادرات سياحية  في املاكهم ولهذا  الغرض حددت البلدية اهدافها، مشروع تطوير السياحة في عكا القدمية  يرتكز على مبادرات من السكان وبملكيتهم وكما فسرت لنا ايلا يونغمان يهم البلدية ان الملايين من السياح القادمين الى عكا كل عام يلتقون السكان بشكل فعلي.

لقد تجولنا في عكا القديمة برفقة ايلا يونغمان وشاهدنا مبادرات بمراحل مختلفة لانشائها : حمام تركي حقيقي، مقهى يقع بمحاذة المنارة، مضافات. احيانا نشاهد  شبابيك مغلقة في الطابق الثاني من مبنى معين، واحيانا ملعب خالي ويجب ان نصدق ايلا عندما تقول "بعد عام سيقام في هذا المكان فندقا" .

الشركة الاقتصادية اهتمت في تغيير وجه المدينة القديمة، من ناحية النظافة والتجديد. طرأ تحسن كبير على الشعور بالامان لدى السكان ، اشتروا بيوتا وهم يحاربون على جودة حياتهم في هذه المدينة. كل بقعة تغير شكلها وهذا هو التغيير في الوعي الذي بدأ يحدث  ببطيء.

مركز المروجون للسياحة والذي هو ايضا مكتب الدعوات والمصادقات هو ايضا يعتبر البنية التحتية للتسويق وادارة المصالح. تطور البلدية مسارات ومنتوجات سياحية خاصة بمدينة عكاا المسؤولية على تطوير المبادرات تقع على عاتق السكان فقط  ولكن على البلدية توفير البنية التحتية والسكان ينضمون بعد ذلك. يجب ايضا توفير الدعم المادي وايضا العثور على صناديق يمكنها ان تعطي قروضا بشروط مناسبة  واحيانا لمبادر لا يملك حتى  حساب في البنك.

نموذج لقصة رائعة: نزار خوري، يملك  منزلا مطل على البحر والاسوار، بادر الى اقامة 4 مضافات. المشروع الذي لا يوجد له تمويل ولكن لا تنقص الرغبة لدى صاحبه بانه قابل لان يكون حقيقة وان يؤمن بان هذا ممكن. ولذلك بواسطة علاقات ايلا يونغمان اتضح ان سلطة الحفاظ على الاثار تستقطب جامعيين من ايطاليا القادمين لدراسة مواضيع حول كيفية حفظ الاثار وهم بحاجة لشقق للسكن خلال مكوثهم في المدينة. لقد وعد الطلاب بمكان للمبيت في  المضافات قبل انشائها وحسب توقيت زمني تقريبا مستحيل  تم االتوقيع على الصفقة والتي كانت عمليا البنية التحيتة لاقامة المضافات.

لاتزال المدينة تعاني نقص في اماكن المبيت، ولاثبات ذلك فان النزل الجديد الذي اقيم في المدينة وجدنا ان كل غرفه مشغولة. ينقص ايضا مطاعم للاكل "الكشير"- معروف ان مجموعات كبيرة من الزوار تريد اكل "كشير" واحيانا يشكل هذا الامر هذا دليل اضافي لعدم ثقة السكان اذ يروا انهم مجبرون على  موضوع الكشير ولا يرون فيه فرصة للربح.

عند زيارتنا لخان العمدان، تعرفنا على قضية معقدة اخرى. الموقع موجود في قلب صراع وهو مغلق امام الزوار . فقط مقصف المشروبات في المدخل يسمح للزائر ان يسترق النظر الى الموقع الاثري الموجود هنا منذ 200 سنة وشهد الكثير الكثير من الزوار ، واليوم يسمح لقوافل الزوار لالقاء نظرة فقط والاستمرار بالحلم.

عند خروجنا من الخان التقينا صدفة باليف صباغ، مدير جمعية جماهيرية للسكان- مشروع جيران والذي ينشط من اجل منع طرد السكان من بيوتهم تحت ذريعة تطوير المكان. كما هو معروف انه في هذا الايام تطرح مناقصة لتطوير الخان ومحيطه، ولاجل ذلك يحارب السكان على البقاء في اماكن سكناهم وان يكونوا جزءا من التطوير وليس فقط عامل معيق يجب زحزحته. يقول صباغ الحفاظ على المكان دون الاخذ بعين الاعتبار لراحة السكان- هو لمصلحة المستمرين لا غير.

يرتبط هذا الامر بكلام ايلا يونغمان باه لا يجب صب المزيد من الاموال على حجارة عكا، يجب ان نتذكر ان هنا يوجد بشر.هذه الكلمات يرافقنا صداها ونحن نعلو ونهبط درجات السور، نطل على البحر ونحاول ان نتخيل عكا اخرى، تفتح ذراعيها لزائريها، امنة ونظيفة، حي قديم وهاديء وغني بما يمكن ان يقدمه للزوار.

في نهاية اليوم اكلنا وجبة تونسية اصلية، حضرتها اختان من سكان عكا واللتان تحضران لاقامة مطعم تونسي متنقل لذيذ و"كشير".مبادرة محلية اخرى، نسائية، مثيرة للاعجاب ولذيذة.

الشكر لايلا على هذا اليوم المميز ولبلدية عكا التي استطاعت ان تثمن الكنز الانساني والحضاري الذي بين يديها.

אלה יונגמן ואליף סבג במהלך הסיור. צילום: משה שליט

תגובות

פרסום תגובה חדשה

ערך מאפיין זה ישאר פרטי ולא יוצג באופן ציבורי.
CAPTCHA
בדיקה זו מיועדת לוודא שהינך חי ונושם ואינך מחשב המפיץ ספאם